Stookwijzer en stookalert

Wie stookt met een houtkachel of open haard moet rekening houden met de overlast die dit kan veroorzaken voor omwonenden. Daarnaast kan stoken zorgen voor negatieve gezondheidseffecten door de uitstoot ervan. De stookwijzer en het stookalert geven een stookadvies met daarin of het verstandig is om te stoken en hoeveel overlast dit veroorzaakt. Ze verschillen echter wel in hoe ze werken en hoe je er gebruik van kan maken. Wij leggen je uit hoe beide werken, wanneer je wel en niet mag stoken en wat goede alternatieven zijn om altijd de haard aan te mogen hebben.

De stookwijzer of het stookalert

Er zit dus een verschil in de stookwijzer en het stookalert, maar er zijn ook overeenkomsten. Zo is de huidige opdrachtgever van beide meldingen het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Groot verschil is echter dat het stookalert wordt beheerd door het RIVM. Bij de stookwijzer is dit niet het geval. Daarnaast zit er ook een verschil in de werking van de meldingen en hoe je op de hoogte blijft van het laatste stookadvies.

Hoewel de stookwijzer en het stookalert qua naam erg hinten op het stoken van bijvoorbeeld haarden, is het advies breder dan dat. Het gaat namelijk om het stoken van hout of houtskool in zijn algemeenheid. Het advies van de stookwijzer is dus ook van toepassing op het aansteken van de barbecue, vuurkorf of tuinkachel.

Wat is de stookwijzer?

De stookwijzer is een initiatief dat in 2017 is opgezet. Dit initiatief is mogelijk gemaakt door de Gemeente Nijmegen, het programma Slimme en Gezond Stad van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ECN (Energieonderzoek Centrum Nederland). Het advies dat de stookwijzer geeft is een kleurcode (blauw, oranje of rood). Dit advies is zo realtime mogelijk en is zeer gecentreerd, namelijk op postcodeniveau. De relevantie of het verstandig is om te stoken in jouw buurt is dus zeer hoog.

De kleurcodes en dus de adviezen worden bepaald op basis van twee factoren: de luchtkwaliteitsindex (LKI) van het RIVM en de windsnelheid. Deze factoren worden elk uur geüpdatet, waardoor het advies nooit ouder dan één uur is. De adviezen die kunnen worden gegeven zijn:
  • Blauw: stoken kan, maar houd rekening met de buren
  • Oranje: het is beter om nu geen hout te stoken
  • Rood: stook geen hout

Om het actuele advies van de stookwijzer in jouw buurt te bekijken ga je naar de Stookwijzer app op stookwijzer.nu. Vul hier je plaats of postcode in en je krijgt het advies dat voor jouw buurt van toepassing is.

De adviezen van de stookwijzer en het stookalert

De stookwijzer en het stookalert verschillen dus in hoe ze tot stand komen, maar ook in wanneer een bepaald stookadvies wordt afgegeven. Als je een pelletkachel, houtkachel of open haard hebt wil je natuurlijk wel weten wanneer je deze wel en niet mag aansteken.

Wanneer mag je stoken?

Wanneer je wel mag stoken verschilt per melding. Voor de stookwijzer is het zo dat een blauw advies geldt wanneer de LKI (luchtkwaliteitsindex) kleiner of gelijk is aan 4 en als de windsnelheid groter is dan 2 meter per seconde. Boven deze waardes is het advies dat het beter is om niet te stoken.

Voor het stookalert zijn de eisen net iets anders. Deze wordt gegeven op basis van de verwachte ventilatiefactor. Als deze voor minimaal 6 uur lang ongunstig is in meer dan de helft van een provincie wordt er een negatief advies afgegeven. Daarbij geldt dat de 6 uur onafgebroken moet zijn. Is deze factor niet negatief voor meer dan de helft van de provincie of is dit niet 6 uur aaneengesloten, dan is er niets aan de hand en mag je gewoon stoken.

Wanneer mag je niet stoken?

Wanneer je niet mag stoken verschilt ook. Voor het stookalert is dit als de ventilatiefactor te laag is in meer dan de helft van een provincie. Daarnaast moet dit voor minimaal 6 uur aaneengesloten zijn. Pas dan zal het stookalert de melding geven dat het advies negatief is.

De stookwijzer gaat uit van twee soorten negatieve adviezen, code oranje en code rood. Bij code oranje is het advies dat het beter is om nu geen hout te stoken. Dit kan worden gezien als een soort van zacht negatief advies. Deze wordt afgegeven bij een LKI van 5, 6 of 7 en een windsnelheid die groter is dan 2 meter per seconde. Een rood advies kan worden gezien als een hard negatief advies. Deze wordt afgegeven bij een LKI van 8, 9, 10 of 11 en/of een windsnelheid die gelijk of kleiner is dan 2 meter per seconde.

Bij beide meldingen speelt windsnelheid dus een belangrijke rol. Is de windsnelheid namelijk aan de lage kant, dan kan de rook niet wegwaaien en blijft deze hangen.

Met deze haarden mag je altijd stoken

Er is de laatste tijd veel te doen rond het stoken van pelletkachels, houtkachels en open haarden. De nadruk komt steeds meer te liggen op de uitstoot die deze kachels hebben en de overlast die dit kan veroorzaken. De stookwijzer of het stookalert zijn voorbeelden hiervan. Daarnaast komt er vanaf 2022 nieuwe wetgeving die van toepassing is op houtkachels. De EcoDesign 2022 wet- en regelgeving voor houtkachels richt zich grotendeels op de uitstoot van deze kachels. Gelukkig zijn er ook genoeg oplossingen waarmee je wel altijd kan stoken. De stookwijzer of het stookalert zijn hier ook niet op van toepassing, evenals de strengere, nieuwe wetgeving. Ga je een haard aanschaffen of ga je de huidige haard vervangen? Overweeg dan een elektrische haard of gashaard. Graag persoonlijk advies hierover? Neem contact op via 088 - 101 91 76 of plan een bezoek in onze showroom.